پیشینه و مبانی نظری عدالت سازمانی

دانلود پیشینه و مبانی نظری عدالت سازمانی

پیشینه و مبانی نظری عدالت سازمانی

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .doc
تعداد صفحات: 72
حجم فایل: 486
قیمت: 77372 تومان

بخشی از متن:
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 72 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

‏عدالت سازمانی
‏معنای لغوی عدالت
‏در بیشتر فرهنگ‏ ‏ها و کتاب‏ ‏های لغت به تعریف لفظی و لغوی کلمه عدل و عدالت توجه شده است که پرداختن به همه آنها به تفصیل بیش از حد می انجامد، لذا به برخی از آنها به اجمال اشاره می شود:
‏الف) فرهنگ فارسی معین: در این فرهنگ معانی زیر برای کلمه عدل و عدالت آمده است: 1 ‏–‏ داد کردن، داد دادن، 2 ‏–‏ نهادن هر چیزی به جای خود، 3 ‏–‏ حد وسط میان افراط و تفریط، 4 ‏–‏ دادگری، انصاف، عدالت مقابل ظلم، 5 ‏–‏ داد، 6 ‏–‏ اندازه و حد اعتدال (ندایی 1379، 6).
‏ب) حضرت علی (ع) نیز عدل را قرار دادن هر امری در جای خود معنی می فرماید: العدل یضع الامور مواضع‏ ‏ها (ندایی 1379، 6).
‏ج) در مفردات راغب نیز در تعریف عدل آمده است: عدل= العداله و المعادله: لفظی است که در حکم و معنی مساوات است و به اعتبار نزدیک بودن معنی عدل به مساوات در آن مورد هم بکار می‏ ‏رود.
‏عدل و عدل= در معنی به هم نزدیکند ولی عدل در چیزهایی است که با بصیرت و آگاهی درک میشود و بکار میرود، مثل احکام. ولی واژه های عدل و عدیل در چیزهایی است که با حواس درک می‏ ‏شود مثل اوزان، اعداد و پیمانه‏ ‏ها. پس عدل تقسیط بر اساس استقامت و کمال است. از این رو روایت شده است که "بالعدل قامت السموات و الارض" آگاهی و خبری است بر اینکه هر گاه رکنی از ارکان چهارگانه در عالم افزون بر دیگری یا کم از دیگری می بود جهان بنا بر مقتضای حکمت انتظام می‏ ‏داشت (ندایی 1379، 7).
‏د) در فرهنگ فلسفی بحث مفصلی درباره ریشه لغوی و اصطلاحی عدالت یا صیغه فلسفی وجود دارد. عدالت در لغت به معنی راستی (استقامت) و در شریعت به معنی راستی در راه حق و دوری از مانع و برتری دادن عقل بر هواست. در اصطلاح فقیهان، عدالت پرهیز از گناهان بزرگ و اصرار نکردن در گناهان کوچک و راستگویی و پرهیز از دروغ و رعایت تقوا و دوری از افعال پست است (ندایی 1379، 9).
‏2-1-2 بحث مفهومی و اصطلاحی عدالت
‏بعد از ریشه‏ ‏یابی واژه لغوی عدالت،اینک با توجه به معنی لغوی به بررسی مفهومی و اصطلاحی آن پرداخته می شود. در اینجا با توجه به محدودیت تحقیق، بررسی آرا و افکار همه فیلسوفان و متفکران برای ارائه تعریف امکان ندارد لذا به بررسی عدالت در قرآن و سیره نبوی و اندیشه‏ ‏های امیرالمومنین (ع) و همچنین نظریه برخی از فیلسوفان مانند افلاطون و استاد مطهری اشاره خواهد شد:
‏2-1-2-1 عدالت در قرآن
‏مبنا و زیربنای تمامی اصول، در تمامی اندیشه‏‌‏های سیاسی اسلام عدالت است. آیات الهی اشاره دارند که پیامبران را با مشعل‏‌‏های هدایت فرستادیم و به آنها کتاب و میزان دادیم تا عدالت را بر پا دارند ‏(عمید زنجانی 1373، 311).‏ بنابراین چه بیانی رساتر از این که قرآن استقرار عدالت و گسترش آن را یکی از دو هدف اساسی و فلسفه‏‌‏ی بعثت انبیا ذکر کرده و آن را از صفات الهی و بارزترین خصیصه‏‌‏ی آفرینش و نیکوترین خصلت انسان معرفی کرده است.
‏الف) ‏«‏ما رسولان را با براهین روشن به سوی انسان ها فرستادیم و به آنها کتاب و میزان دادیم تا عدالت را بر پا سازند‏1‏- ‏ سوره حدید، آیه 25
‏.‏»
‏ب) من مأمورم که عدالت را در میان شما برپا سازم‏2‏- ‏ سوره ‏شوری، آیه 15‏
‏.‏»
‏ج) ‏«‏عدالت را پیشه خود سازید؛ زیرا عدالت به تقوا و پاکی انسان نزدیکتر است‏3‏- ‏ سوره مائده، آیه 8
‏.‏»
‏د) ‏«‏هرگاه در میان مردم حکم می‏‌‏کنید باید براساس عدالت باشد‏4‏- ‏سوره نساء ، آیه 58
‏.‏»
‏هـ) ‏«‏خداوند به عدالت پیشگی فرمان دهد‏5‏-‏ سوره نمل ، آیه 90
‏.‏»
‏اساس حکمیت و حکم و حکومت در قرآن ایجاد قسط و عدل در جامعه است. از سوی دیگر کثرت آیاتی که درباره‏‌‏ی عدل و کلمات مترادف و متضاد این واژه است بیانگر اهمیت جایگاه این مفهوم در قرآن است. اصلی‏‌‏ترین مترادف‏‌‏های قرآنی کلمه‏‌‏ی عدل که در قرآن آمده‏‌‏اند و با آن ارتباط معنایی دارند، عبارتند از: قسط، قصد، استقامت، وسط، نصیب، حصه، میزان وغیره. همچنین جور - متضاد کلمه عدل - که خود نیز مترادف ظلم است، کمتر در قرآن آمده است. واژه‏‌‏های پیش گفته بارها در آیات قرآن به کار رفته‏‌‏اند؛ مثلاً کلمه‏‌‏ عدل و مشتقات آن 29 بار، و کلمه‏‌‏ی ظلم و انشقاقات آن بیش از 290 بار در این کتاب آسمانی ذکر شده است. یک صد نص قرآنی پیرامون توصیه به عدالت و مفاهیم مترداف آن (قسط، میزان و ...) نازل شده است.
‏مثلاً در تفسیر آیه‏‌‏ی ‏«‏و السماء رفعها و وضع المیزان‏»‏1- ‏سوره الرحمن آیه 7
‏ در تفسیر صافی آمده است:
‏«‏مقصود این است که در ساختمان جهان رعایت تعادل شده است، در هر چیز از هر ماده‏‌‏ای به قدر لازم استفاده گشته و فاصله‏‌‏ها اندازه‏‌‏گیری شده است. همچنان که در حدیث نبوی آمده است: ‏«‏بالعدل قامت السموات و الارض‏»‏- آسمان و زمین به موجب عدل برپاست.
‏ نقطه‏‌‏ی مقابل عدل به این معنا بی‏‌‏تناسبی است نه ظلم (جمعی از مولفان 1373، 94).
‏پس نظام هستی بر عدل استوار شده و به تعبیر آیات کریمه قرآن، میزان که عبارت دیگر عدل است از یک سو در عالم کیهان و کل نظام هستی حاکم است و از سوی دیگر در نظام حیات انسان باید حاکم باشد تا از محور عدل تجاوز نشود: ‏«‏الا تطغوا فی المیزان.‏»‏- الرحمن ، آیه 8.
‏پس بی‏‌‏تردید بر زندگی اجتماعی افراد در جامعه لاجرم باید نظمی حاکم باشد، زیرا استقرار نظم بر پدیده‏‌‏های تکوینی و تشریعی مایه‏‌‏ی حیات و زندگی است؛ یا به تعبیر دیگر فعالیت و موجودیت هر پدیده‏‌‏ای در گرو استقرار نظم است. اشاره به میزان، در آیه‏‌‏ی شریفه، همان نظم حاکم بر پدیده‏‌‏های تکوینی مورد نظر است، اما وسیله‏‌‏ای که بشر برای ایجاد و استقرار نظم در مسائل اجتماعی به کار گرفته است، برقراری حکومت و وضع قوانین و مقررات تشریعی است (اخوان کاظمی 1386، 52).
‏2-1-2-2 عدالت در سیره‏‌‏ی نبوی
‏پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد (ص) طی 23 سال از بعثت تا وفات، مأمور ابلاغ و اجرای اسلام شدند و در همه‏‌‏ی ابعاد و زمینه‏‌‏های فکری،‏‌‏ فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به انقلابی عدالت گستر و توحیدی دست زدند که با محتوای اصیل و جامع اسلام، به عنوان آخرین و کامل‏‌‏ترین دین آسمانی، برای همه زمان‏‌‏ها و مکان‏‌‏ها و همه‏‌‏ی مردم تناسب داشت. وی با نفی افکار، آیین
‏‌‏ها و ارزش‏‌‏های ظالمانه‏‌‏ی جاهلی و قومی و قبیله‏‌‏ای، خونی و نژادی، مالی و طبقاتی و شرکت و بت‏‌‏پرستی، و در هم شکستن ساختارها و مناسبات مبتنی بر آنها، اساس نظمی عادلانه، نور و انقلابی را پی ریخت. نهضت او که یک انقلاب تمام عیار بود، به تغییرات عمیق و اساسی در ذهنیت‏‌‏ها و عینیت‏‌‏های حاکم انجامید. از خصوصیات بارز نبی اکرم (ص)، اعتدال و عدالت طلبی ایشان بود، همچنان که علی (ع) در این باره می‏‌‏فرمودند:
‏«‏سیره‏‌‏ی او میانه‏‌‏روی و اعتدال و سنتش رشد و تکامل و سخنش جداکننده (حق از باطل) و حکم و فرمانش به عدل و درست کاری است (نهج البلاغه1390، 164).
‏پیامبر اسلام در قبل و بعد از بعثت، دارای حس عدالت‏ ‏خواهی عمیقی بود و هدف توحیدی وی نفی تبعیض‏‌‏های ظالمانه‏‌‏ی جامعه‏‌‏ی جاهلی آن روز و برقراری قسط و عدل بود. جامعه‏‌‏ای که رعایت عدالت در آن فقط به گونه‏‌‏ی سلبی همانند تلافی و مجازات و پرداخت خون‏ ‏بها صورت می‏‌‏گرفت و از شکل عدالت مثبت (انصاف، میانه روی و توازن) خبری نبود.
‏رسول اکرم (ص) با هدف تکمیل و تتمیم مکارم اخلاقی،‏‌‏ اجرای عدالت را سرلوحه‏‌‏ی رسالت خویش قرار داد و مساوات و برابری و اخوت را محقق کرد؛ اما فقط به جنبه‏‌‏ی اخلاقی و نصیحت و دعوت ایمانی بسنده نکرد، بلکه موجبات کینه‏‌‏ها و حسدها و انتقام جویی‏‌‏ها یعنی تبعضیات حقوقی - را از بین برد و وحدت و الفت و یگانگی اجتماعی را در جامعه‏‌‏ای متوازن به وجود آورد. به فرموده‏‌‏ی ایشان:
‏«‏مثل مومنین از لحاظ علایق و عواطف متبادل که بین ایشان هست مثل یک پیکر است، یک عضو که به درد می‏‌‏آید، سایر اعضاء یکدیگر را به همدردی می‏‌‏خوانند و تب و بی‏‌‏خوابی پیدا می‏ ‏شود (مطهری 1363، 119).
‏پیامبر بعد از دعوت به توحید و نفی شرکت، متعاقب آن نیز گفت که گروهی گروه دیگر را غیرخدا ارباب نگیرند، بنابر این مساوات و برابری هم پیشنهاد کرد.همچنان که در حجه الوداع فرمود:
‏«‏ای مردم به درستی که پروردگار شما یکی است و به درستی که پدر همه‏‌‏ی شما یکی است، همه‏‌‏ی شما فرزند آدم هستید و آدم نیز از خاک بوجود آمده است [پس همه از خاکید]، عرب بر غیر عرب هیچ فضل و برتری ندارد، و برتری فقط به تقواست.‏»
‏سپس فرمودند: ‏«‏آیا تبلیغ کردم؟‏»
‏همه گفتند: ‏«‏بله یا رسول الله.‏»
‏آنگاه فرمود: ‏«‏فلیبلغ الشاهد الغائب؛ پس حاضرین به غائبین برسانند.‏»
‏نسل حاضر به نسل‏‌‏های آینده و هر نسلی به نسل بعد برساند (مطهری 1363، 109).
‏حدیثی است از رسول اکرم (ص) که فرمود: ‏«‏اِستووا تَستوِ قلوبُکم؛ معتدل و هم سطح باشید و در میان شما ناهمواری‏‌‏ها و تبعیض‏‌‏ها وجود نداشته باشد، تا دل‏‌‏های شما به هم نزدیک بشود و در یک سطح قرار بگیرید.‏»
‏همچنین می‏‌‏فرمایند: ‏«‏مردم مثل دانه‏‌‏های شانه هستند.‏»‏ و همه با هم برابرند و فضیلتی جز تقوا مایه‏‌‏ی تقدیم و ترجیح نیست. پس مساوات از دید پیامبر اسلام (ص) مطلق نیست و بنا به آیات الهی،‏‌‏ تقوا‏-حجرات (49)، آیه 13.
‏، علم‏- زمر (39)، آیه 9.
‏، جهاد‏- نساء (4)، آیه 95.
‏، مایه ی برتری فرد یا افراد بر دیگران است. از طرف دیگر مشیت و خواست و رحمت الهی نیز می‏‌‏تواند باعث تقدم و فرادستی عده‏‌‏ای یا فردی بر سایرین باشد، همانطور که قرآن می‏ ‏فرماید:

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.

 فصل دوم پایان نامه

پیشینه و مبانی نظری عدالت سازمانی

  دارای پشتیبانی 24 ساعته تلفنی و پیامکی و ایمیلی و تلگرامی 09214087336   بهترین کیفیت در بین فروشگاه های فایل   دانلود سریع و مستقیم   دارای توضیحات مختصر قبل از خرید در صفحه محصول